مشارکت اجتماعی؛ معناکاوی یک مفهوم راهبردی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران

411113982

چکیده

یکی از ویژگی‌های مطالعات راهبردی این است که مفاهیم این حوزه مطالعاتی علاوه بر کارکرد ماهیت ‏شناختی، به مثابه ابزاری برای پیشبرد و تسهیل اهداف و برنامه‌های مربوط به نظم، امنیت و سامان امورعمومی کاربرد دارد؛ از این رو تدقیق فضای معنایی و ابعاد و مؤلفه‌های آن برای پیشگیری از خطای شناختی ضرورتی اجتناب‏ ناپذیر است. با طرح مسائل و موضوعاتی مانند «امنیت اجتماعی»، «نظم عمومی»، «اجتماعی شدن امنیت»، «پلیس جامعه ‏محور» و «امنیت جامعوی»، موضوع مشارکت اجتماعی در مطالعات راهبردی اهمیت خاص یافته است. بررسی منابع موجود نشان می‌دهد با اینکه جذابیت و علاقه زیادی برای کاربرد این واژه میان پژوهشگران اجتماعی و مطالعات راهبردی وجود دارد، تلاش زیادی در ادبیات این حوزه برای شفاف ‎‏سازی مفهومی و ترسیم فضای معنایی این دانش ‏واژه صورت نگرفته است. این مقاله برای رفع این کاستی و غنی ‏سازی ادبیات حوزه، به بررسی و واکاوی مفهوم مشارکت اجتماعی و مسائل مرتبط با آن می‏ پردازد. مشارکت اجتماعی عبارت است از: حضور نسبتاً پایدار و عنداللزوم عناصر سازنده جامعه شامل افراد، گروه ‏ها، اجتماعات، نهادها و سازمان‌ها در فرایندها، امور و فعالیت‌های اجتماعی. در بررسی مفهوم مشارکت اجتماعی، لازم است نوع فعالیت اجتماعی در محیط مد نظر باشد. این مقاله تلاشی است برای تبارشناسی و بررسی کاربردهای نظری مفهوم مشارکت اجتماعی در ادبیات این حوزه و توسیع ابعاد مفهومی آن در پژوهش‌های راهبردی. تبیین مبانی نظری معرفت‏ شناسی، ارزش‌شناسی، کاربردشناسی، هستی‌شناسی، و ابعاد و مؤلفه‌های مفهومی مشارکت‏ کننده، موضوع و میدان بخشی از تلاش توسیع مفهومی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Social Participation: An Analysis of a Strategic Concept

نویسنده [English]

  • Norollah Gheisari
Assistant Professor, Faculty of Political sciences, University of Tehran.
چکیده [English]

Abstract
One of the characteristics of strategic studies is that its concepts in addition to their cognitive function are a tool for advancing goals and programs related to order, security, and regulating public affairs. Therefore, defining its meaning context and its dimensions and elements are inevitably important to prevent cognitive errors. Issues such as “social security”, “public order”, “socialization of security”, “community-oriented police”, “community security” have raised the issue of social participation in strategic studies. Reviewing existing sources indicates that although there are a lot of interests in using this term among researchers of social and strategic studies, little effort has been made to clarify the meaning and define the meaning context of this word. The purpose of this article is to explore the concept of social participation and its related issues in order to compensate for this shortage and to extend the literature in the field. Social participation means the relatively sustained and necessary presence of the constituent elements of society - individuals, groups, communities, institutions and organizations- in processes, affairs, and social activities. Explaining the theoretical foundations of epistemology, axiology, pragmatics, ontology, and explaining the conceptual dimensions and components of the participant, subject, field, are all parts of the effort to expand the conceptual meaning of this word.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Participation
  • social participation
  • Participator
  • Participation field
  • participation Concepts
  • participation topics
  • participation sustainability
  • strategic concepts
منابع فارسی
ـ قرآن کریم
ـ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (http://law.dotic.ir).
ـ اکبری، مجید و سیدمحمد حسینی (1388)، «ارزش ‏شناسی در فلسفه ارسطو»، فصلنامه فلسفه و کلام اسلامی آیینه معرفت، س 7، ش 20، پاییز.
ـ اکبریان، مهدی و لیلا فتحی (1391)، «مشارکت مردم اساس توسعه اجتماعی»، مجله تخصصی پژوهش و سلامت، دوره2، ش 1، بهار و تابستان.
ـ رئیس ‏زاده، سید محمد (1395)، مشارکت اجتماعی و ناجا؛ ضرورت‌ها، زمینه‌ها، هدف ‏ها و راهبردها، مرکز مطالعات راهبردی ناجا.
ـ سعیدی، محمدرضا (1389)، مشارکت مردم و ناجا با تأکید بر موانع و راهکارها، معاونت اجتماعی نیروی انتظامی، اداره کل مطالعات و تحقیقات اجتماعی.
ـ سفیری، خدیجه و مریم صادقی (1388)، «مشارکت اجتماعی دانشجویان دختر دانشکده‌های علوم اجتماعی دانشگاه ‏های شهر تهران و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، جامعه ‏شناسی کاربردی، س 20، شماره پیاپی 34، ش ۲، تابستان.
ـ شعبانی، ناصر (1394)، مقاومت مردمی در حماسه آمل (واکاوی واقعه 6 بهمن 1360)، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
ـ گلشیری اصفهانی، زهرا، حسین خادمی، رضا صدیقی و مهدی تازه (1388)، «تأثیر انسجام اجتماعی بر میزان مشارکت روستاییان: مطالعه موردی بخش گندمان، شهرستان بروجن»، فصلنامه روستا و توسعه، س۱۲، ش۱، بهار.
ـ محسنی، مرتضی، حیدر جانعلی ‏زاده و لیلا رکابدار (1392)، «ماهیت و جایگاه انواع مشارکت اجتماعی در ضرب‏ المثل‏ های داستان‏ نامه بهمنیاری»، فصلنامه مطالعات توسعه‌ اجتماعی ‏ـ فرهنگی، دوره‌‌ دوم، ش1، تابستان.
ـ موسوی، طاهر (1386)، «مشارکت اجتماعی یکی از مؤلفه‌های سرمایه‌ اجتماعی»، فصلنامه علمی ‏ـ پژوهشی رفاه اجتماعی، س 6، ش 23.
ـ مهدوی، سیدمحمدصادق و احسان رحمانی خلیلی (1378)، «بررسی تأثیر دین ‏داری بر مشارکت اجتماعی شهروندان تهرانی»، پژوهشنامه علوم اجتماعی، س 2، ش 4، زمستان.
منابع انگلیسی
- Aichholzer, George, Herbert Kubicek, Lourdes Torres (eds) (2016), Evaluating e-Participation Frameworks, Practice, Evidence, Springer, NewYork.
-  Baiely, Kenneth D, (1994), Typologies and Taxonomies; An Introduction to Classification Techniques, Sage Publication.
-  Berry, Kate A., Eric Mollard (ed) (2010), Social Participation in Water Governance and Management: Critical and Global Perspectives, Earthscan Publications Ltd, London.
- Britanica, https://www.britannica.com/topic/axiology.
- Cammaerts, Bart, Michael Bruter, Shakuntala Banaji, Sarah Harrison, Nick Anstead (2016), Youth Participation in Democratic LifeT, Stories of Hope and Disillusion, Palgrave Mcmilan, London.
- Carpentier, Nico (2012), “The Concept of Participation, if They
Have Access and Interact, Do They Really Participate?”,  Revista Fronteiras – Estudos Midiáticos, 14(2), (164-177).
 - Dawson-Townsend, Kathryn (2019), “Social Participation Patterns and Their Associations with Health and Well-being for Older Adults”, SSM Popul Health, Aug; 8: 100424, Published online 2019 Jun 22. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6609834/
- Haug, Michael and Kasia M. Jaszczolt (2012),“Speaker Intention and Intentionality”, in Kate Allan and Kasia M. Jaszczolt, The Cambridge Hand Book of Pragmatic, Cambridge University Press, Cambridge, Uk, (87-113).
- Hees, Van and et all, (2019), “Patterns of Social Participation among Older Adults with Disabilities and the Relationship with Well-being: A Latent Class Analysis”, Data Archives of Gerontology and Geriatrics, Vol: 86, Page: 103933.
- Hoffmann, Joachim (2016),“The Birth Defect of the Information Processing Approach” (pp,19-33), in Mihai Nadin(ed), Anticipation Across Disiciplines, Springer, Switzerland.
- Larsen, Anne Karin, Vishanthie Sewpaul and Grete Oline Hole (eds) (2014), Participation in Community Work: International Perspectives, Routledge, New York.
- Levasseur .M. et al., (2010),“Inventory and Analysis of Definitions of Social Participation Found in the aging Literature: Proposed Taxonomy of Social Activities”, Social Science & Medicine, No:71.
- Mercantini, Jaen and Mark Colett Fucher (eds) (2015), Risk and Cognition, Springer, Heidelberg, Berlin.
- Merriam Webster Dictionary, https://www.merriam-webster.com.
- Nissen, Morten (2012), The Subjectivity of Participation Articulating Social Work Practice with Youth in Copenhagen, Palgrave Mcmillan, London.
- Quito, Emérita S. (1984), “Value as a Factor in Social Action”, Intrnational  Social Science Journal, Epistemology of Social Scienc,1 02,Vol. XXXVI, No. 4, (603-615).
- Tressoldi, Patrizio (2016), “Anticipation of Random Future Events” (pp,11-19), in Mihai Nadin (ed), Anticipation Across Disiciplines, Springer, Switzerland.
- Uldam, Julie and Anne Vestrgaard (eds) (2015), Civic Engagement and Social Media, Political Participation Beyond Protest, Palgrave Macmilan, UK.
- Wilkinson, Adrian and Tony Dundon (2010), “Direct Employee Participation”, in Adrian Wilkinson et.all(eds), The Oxford Handbook of Participation in Orgnization, Oxford University Press, New York. 
سایت
- http://farsi.khamenei.ir